Wat is insuline?
Insuline is een hormoon dat bij gezonde mensen wordt aangemaakt in de eilandjes van Langerhans in de alvleesklier. Het speelt een belangrijke rol bij de regulatie van de bloedsuikerspiegel. Insuline werkt als een soort ‘sleutel’: het opent de lichaamscellen zodat glucose (suiker) uit het bloed kan worden opgenomen. Deze glucose dient vervolgens als energiebron voor het lichaam. Zonder voldoende insuline stijgt het glucosegehalte in het bloed, wat schadelijk kan zijn voor organen en bloedvaten.
Insuline bij diabetes
Bij mensen met diabetes type 1 maakt het lichaam zelf geen insuline meer aan. Dit komt doordat het afweersysteem de insuline producerende cellen in de alvleesklier heeft vernietigd. Deze mensen zijn volledig afhankelijk van insulinetherapie. Insuline wordt dan toegediend via een insulinepen (pentherapie) of een insulinepomp.
Bij diabetes type 2 is er vaak sprake van insulineresistentie: het lichaam reageert minder goed op insuline. Het lichaam kan ook te weinig insuline aanmaken. De behandeling verschilt per persoon en kan bestaan uit voedings- en bewegingsadvies, bloedglucoseverlagende tabletten, GLP-1-agonisten of insulinetherapie.
Bij zwangerschapsdiabetes zorgen hormonen ervoor dat je minder gevoelig wordt voor insuline of dat je lichaam gewoon te weinig insuline aanmaakt om de glucosewaarden stabiel te houden.
Soorten insuline
Er bestaan verschillende soorten insuline, die worden ingedeeld op basis van hun werkingsduur. De keuze voor een bepaald type hangt af van het behandelschema en de individuele behoeften van de patiënt. De belangrijkste soorten insuline zijn:
Kortwerkende insuline
Kortwerkende insuline, ook wel snelwerkende insuline genoemd, worden meestal kort vóór de maaltijd toegediend. Ze bootsen de natuurlijke piek van insuline na die normaal gesproken na het eten ontstaat. Voorbeelden zijn:
- Insuline aspart
- Insuline lispro
- Insuline glulisine
Deze insulines beginnen meestal binnen 10 tot 20 minuten te werken, bereiken hun piek na ongeveer 1 tot 3 uur, en zijn na 3 tot 5 uur uitgewerkt.
Langwerkende insuline
Langwerkende insuline, ook wel basale insuline genoemd, zorgt voor een stabiele afgifte van insuline gedurende de dag of nacht. Dit type wordt vaak eenmaal per dag toegediend en is bedoeld om de nuchtere bloedsuikerspiegel stabiel te houden. Voorbeelden zijn:
- Insuline glargine
- Insuline detemir
- Insuline degludec
Deze insulines werken geleidelijk en hebben vaak een werkingsduur van 12 tot meer dan 24 uur, afhankelijk van het type.
Verschillende soorten insuline combineren
Soms worden verschillende soorten insuline gecombineerd, bijvoorbeeld een langwerkende insuline als basis, aangevuld met kortwerkende insuline rondom de maaltijden. Dit wordt ook wel een intensieve insulinetherapie genoemd. De juiste combinatie hangt af van de levensstijl, het eetpatroon en het verloop van de diabetes.
Naast langwerkende insuline en kortwerkende insuline bestaat ook mix-insuline. Deze insuline wordt 2 x per dag toegediend omdat deze zowel langwerkende als kortwerkende insuline bevat.
In het kort
Insuline is een hormoon dat ervoor zorgt dat glucose uit het bloed wordt opgenomen in de lichaamscellen, waar het dient als energiebron. Mensen met diabetes maken te weinig of geen insuline aan en zijn daardoor afhankelijk van insulinetherapie. Er bestaan verschillende soorten insuline: kortwerkende insuline rondom de maaltijd en langwerkende insuline voor een stabiele basis. Soms worden deze gecombineerd in een persoonlijk behandelschema om de bloedsuikerwaarden goed te reguleren.
Vragen na het lezen van dit artikel?
Neem dan gerust contact met ons op, onze DiabetesExperts gaan graag met je in gesprek.
Gerelateerde informatie
Wie is Henk-Jan Aanstoot?
Wie is Bas van de Goor?
