Bezoekdienst Stomavereniging: luisteren, steun en advies

 

Bas van der Bilt had grote moeite met het feit dat hij een stoma kreeg. Een bezoek van Gerrit Ekkelboom, van de Bezoekdienst van de Stomavereniging, bracht uitkomst. Inmiddels kijkt Bas anders tegen zijn stoma aan.

 

Wat Bas van der Bilt misschien nog het meeste verraste, was de snelheid waarmee het gratis gesprek met de Bezoekdienst werd geregeld. De noodzaak van zo’n gesprek was wel duidelijk. Bas stond aan de vooravond van een operatie waar hij enorm tegenop zag. Hij zou een stoma krijgen, en dat vond hij verschrikkelijk. Niet zomaar vervelend, maar een complete ramp. Hij wilde het niet. Wat hem betreft ging hij nog liever dood. Zijn vrouw Yvonne zag het met lede ogen aan, en besloot een mailtje te sturen naar de Stomavereniging. Of er iemand van de Bezoekdienst kon langskomen. Dat kon. 24 uur later stond Gerrit Ekkelboom op de stoep.

 

Links Gerrit Ekkelboom en rechts Bas van der Bilt

 

Reclame

Nu, twee maanden en een operatie verder, zijn Bas van der Bilt (76) en Gerrit Ekkelboom (71) opnieuw bij elkaar. Om terug te kijken op het gesprek van toen, en eerlijk gezegd ook een beetje om reclame te maken voor de Bezoekdienst.

 

Het begon allemaal met de aanleg van een tijdelijke stoma, acht jaar geleden, vertelt Bas. De oorzaak was een tumor onderin de endeldarm. Het genezingsproces verliep voorspoedig, de tumor werd verwijderd en de stoma na een paar maanden ook. Het leven van Bas verliep in de jaren die volgden naar wens. Hij genoot van zijn pensioen, en van de reizen met Yvonne naar Indonesië, het land van zijn jeugd – daarover later meer – en van de kleinkinderen die zich gaandeweg aandienden. Tot een jaar geleden opnieuw klachten de kop opstaken. Een nieuwe operatie was nodig om het lekkende deel van zijn dikke darm te verwijderen, en daar een stoma op te plaatsen.

 

Euthanasieverklaring

Toen ging het dus mis. Bas wilde de stoma niet. Zoals gezegd, hij ging nog liever dood. Bij de huisarts gaf hij een euthanasieverklaring af. Alle reden dus voor een gesprek met een ervaringsdeskundige. Dat vond Yvonne, dat vond zijn dokter en dat vond Bas uiteindelijk, na lang aandringen, ook. Die ervaringsdeskundige was Gerrit. Het feit dat juist hij voor de deur stond, heeft te maken met de afspraken van de Bezoekdienst. Deze luiden dat mannen bij mannen langsgaan en vrouwen bij vrouwen, en dat er sprake moet zijn van eenzelfde type stoma. In het geval van Bas moest er dus een man komen met een colostoma.
 

Routine wordt het nooit, zo’n ontmoeting, maar ervaring bouw je wel op, licht hij toe. Het bezoek aan Bas was voor hem de 122e keer. Zelf heeft Gerrit al bijna een kwart eeuw een stoma, dus hem hoef je niet meer zoveel te vertellen. Die kennis wil hij graag overdragen.

 

Jappenkamp

Het gesprek met Bas verliep aanvankelijk wat moeizaam. Bas kijkt nu eenmaal graag de kat uit de boom. Toch brak het ijs snel, vooral vanwege de open houding van Gerrit. Het gesprek ging de diepte in. Waar komt dat precies vandaan, dat gevoel dat een stoma eigenlijk het einde van je leven betekent? Want daar komt het toch op neer, als je liever dood wilt. Dat vond Gerrit een interessante vraag, en samen met Yvonne kwam Bas op een antwoord.

 

Het komt volgens Yvonne door het Jappenkamp. Bas werd geboren op Java in 1941, en toen de Japanners het eiland een klein jaar later bezetten, werd hij met zijn moeder geïnterneerd. In het kamp, met veel te veel mensen veel te dicht op elkaar, was de hygiëne gebrekkig, en dus betekende ontlasting er iets anders dan in de buitenwereld. Ontlasting had te maken met dysenterie, en dysenterie betekende dikwijls de dood.

Die koppeling van ontlasting en doodsangst kreeg de jonge Bas als boodschap mee. Poep is iets dat een einde aan je leven kan maken.

 

Kijk maar

Daarover ging het gesprek tijdens het bezoek van Gerrit. Bas realiseerde zich dat hij een stoma onbewust verbond met de ellende van het Jappenkamp. En met alle begrip die Gerrit daarvoor had, wilde hij Bas toch wel duidelijk maken dat je er ook anders tegenaan kunt kijken.

 

Zelf is Gerrit dolblij met zijn stoma, want zonder stoma zou hij niet meer in leven zijn. En het mag er dan een beetje vreemd uitzien, zo’n kunstmatige uitgang, maar goedbeschouwd valt dat ook wel weer mee. ‘Kijk maar,’ zei hij tijdens zijn bezoek, en hij trok zijn overhemd uit zijn broek en liet zijn stoma zien. Dat doet hij wel vaker als de situatie daarom vraagt, en het pakt eigenlijk altijd goed uit. Ook in dit geval viel het in goede aarde.

 

Opgelucht gevoel

Gerrit vertrok weer, na een gesprek van een uur of twee, Bas achterlatend met een opgelucht gevoel. Misschien moest hij het toch maar doen, zo’n stoma. Yvonne vond dat al veel langer. Als het alternatief doodgaan is, dan hoef je niet zo lang na te denken?
Het bezoek van Gerrit gaf niet de doorslag, maar het hielp Bas wel bij zijn beslissing om de operatie toch te ondergaan. En hij is tevreden met zijn besluit.  Voor hemzelf geldt nog altijd dat het ook mooi zou zijn om het leven langzamerhand af te sluiten. Dat leven heeft hem immers al meer dan voldoende gebracht. Maar zijn vrouw kan hem niet missen, en voor haar doet hij het dus. En voor de kinderen en kleinkinderen en natuurlijk ook een beetje voor Gerrit.

 

Het gesprek tussen Gerrit en Bas dat in dit artikel is gereconstrueerd, is typerend voor de gesprekken van de Bezoekdienst. Volgens Saskia Hoogwerf, coördinator van de Bezoekdienst van de Stomavereniging, zijn deze gratis gesprekken met ervaringsdeskundigen heel belangrijk voor mensen die een stoma of pouch krijgen of net hebben; om te vertellen over de impact op het dagelijks leven en om ervaringen te delen. Daarbij is het uitgangspunt altijd dat er gezocht wordt naar een bezoeker dichtbij huis, iemand die past qua leeftijd, geslacht en soort stoma of pouch.
 

De Bezoekdienst gaat de komende tijd de dienstverlening vernieuwen onder leiding van Saskia Hoogwerf. Een van de doelen is om de Bezoekdienst sterker te maken in de regio. Met gebruik van digitale middelen , zoals skype of facetime, en sociale media zoals facebook , zal geprobeerd worden om het contact laagdrempeliger te maken en de Bezoekdienst blijvend bereikbaar voor iedereen. De stomaverpleegkundigen in het ziekenhuis spelen hierbij, zoals altijd, een belangrijke rol. Zij zijn meestal de eersten die in contact komen met (toekomstige) stomadragers en door kunnen verwijzen naar de Bezoekdienst. Saskia Hoogwerf merkt hierbij wel op dat het fysieke contact daarbij de belangrijkste vorm van contact blijft, maar dit hoeft dus niet de eerste vorm van contact te zijn.

 

Meer informatie

Voor meer informatie of om een gesprek met de Bezoekdienst aan te vragen kun je terecht op de site van de Stomavereniging. De link naar de Bezoekdienst is https://www.stomavereniging.nl/community/in-contact-met/Bezoekdienst/, maar er is nog veel meer informatie te vinden over bijvoorbeeld de inloopochtenden en middagen in de verschillende regio’s.

 

Bron

Stomavereniging

 

Auteur

Bert Bukman

 

Foto

Martine Sprangers

 

Geef uw reactie

Image CAPTCHA
Vul de karakters in die weergegeven worden in het plaatje.